zondag 28 september 2014

Herfst: tijd om het wat rustiger aan te doen! Of: hoe voorkom ik een burn-out?

Vorige week in het nieuws: kinderen die te kampen krijgen met een burn-out zijn steeds jonger.
Daar wordt een mens toch even stil van.
Burn-out, opgebrand, zowel volwassenen als kinderen krijgen ermee te kampen. En is een burn-out hetzelfde als een depressie? Mijn nieuwschierigheid werd aangewakkerd en ik begon aan wat opzoekingswerk...

Burn-out is een energiestoornis: je raakt uitgeput omdat je lange tijd tegen je natuur in geleefd hebt. Je kan nog perfect gelukkig zijn op een feestje bijvoorbeeld. Depressie is een stemmingsstoornis die in alle niveaus van het leven doordringt.
 Maar hoe komt het dat het nu zo vaak als diagnose gesteld wordt en mijn ouders er nooit van gehoord hadden?

Vaak wordt een burn-out in relatie gebracht met het werk. Maar er gaan steeds meer stemmen op die zeggen dat je je hele leven in kaart moet brengen, want dat het niet louter door het werk komt. Er zijn mensen genoeg die heel veel uren kloppen op een week en nooit een burn-out krijgen. Wie krijgt het dan wel? En hoe komt dat?
Ik denk dat de definitie het volledig uitlegt: je raakt uitgeput omdat je te lange tijd tegen je natuur geleefd hebt. Ik geef toe, het is niet eenvoudig om je natuur te leren kennen in deze hectische, snelle wereld.
Want je moet nogal veel hé. Je moet carrière maken, een gezin met minstens 2 kinderen hebben, huisdieren (want wist je dat dit goed is voor de ontwikkeling van de kinderen?), familiebanden onderhouden, veel vrienden hebben, liefst 1- maar nog beter meerdere hobby's, je kinderen hun talenten stimuleren (dus muziekles, sport, voordracht, dans, jeugdbeweging...), in een vereniging zijn (want dan ben je gelukkiger), voldoende aandacht besteden aan je relatie (je wil toch niet naast elkaar leven), quality-time met je kinderen doorbrengen (zo belangrijk voor hun ontwikkeling en hechting), af en toe na het werk met je collega's iets gaan drinken (je bent toch niet asociaal!) en niet te vergeten mooi zijn (in deze tijd met al die tips, stijladviezen, mogelijkheden), je huishouden op rolletjes laten lopen, 50 tinten grijs gelezen hebben, voldoende slapen, gezond eten, elke dag minstens 30 minuten aan sport doen, tijd nemen voor jezelf, mediteren, mindfull zijn, op facebook en twitter en weet ik veel wat nog allemaal zitten, een smartphone hebben en andere nieuwigheden en die je ook nog eens vlotjes kunt hanteren, milieubewust zijn, altijd bereikbaar zijn... en zo kan ik nog een tijdje doorgaan. Je wordt moe alleen al door het te lezen. Toch zijn dat de eisen die we onszelf stellen. Om dan te gaan aankloppen bij de dokter: "Ik ben de laatste tijd zo moe, dokter, maar ik weet niet hoe het komt". "Misschien heb je wat ijzer tekort: hier zijn wat voedingssupplementen. En hoe is het op het werk? Druk? Dan heb je misschien een burn-out?"
 Maar gelukkig zijn er de bewust-makings-campagnes die je vertellen hoe je een burn-out kan voorkomen: door gezond te eten, veel te bewegen, te ontspannen, af te spreken met vrienden... En helpen de campagnes? Door nog meer te zeggen wat de mensen zouden moeten doen, help je ze volgens mij niet, maar zadel je ze op met nog méér "moetes" en de daaraan gekoppelde schuldgevoelens. Want als je maar voldoende bewogen had en gezond gegeten, dan had je geen burn-out gekregen.

Verder mogen we geen boekje opdoen of er staat wel nieuw advies over welk eten het best voor je is of dat je maar beter kan beginnen met 'start to run', 'start to bike' of 'start to swim', want echt, doe jij dat nog niet?? In het ene boekje staat dat we aan 7 uren slapen meer dan genoeg hebben, in het ander dat we massaal te weinig slapen. Om knettergek van te worden.

Ik pleit voor een totaal andere aanpak! Vertrekkende vanuit de definitie van burn-out, want daar staat precies hoe je het kan voorkomen: leven volgens je natuur. Maar wat betekent dat, leven volgens je natuur? Wat is dat, onze natuur?
Onze natuur is voor iedereen anders. En daar ligt de sleutel tot het antwoord. Er zijn zoveel verschillende soorten mensen als er mensen zijn. Je hebt ochtend- en avondmensen, of geen van beide; je hebt mensen die alles kunnen eten zonder ooit last te hebben en mensen die een uitgebalanceerd dieet moeten samenstellen; je hebt mensen die uitgeslapen zijn na 6 uurtjes nachtrust en mensen die 12 uren nodig hebben, je hebt dikke mensen en dunne, je hebt er die nood hebben aan een sport dat het zweet van hun lijf loopt en zij die graag op een rustige manier bewegen.... Het één is niet beter dan het ander. Het is gewoon wat het is. De oefening bestaat er dan ook in om bij jezelf stil te staan: wie ben ik? Wat heb ik nodig om mij optimaal te voelen? Misschien kan jouw collega een full-time job combineren met een weekend- job en onderhoudt ze ondertussen ontelbaar veel vriendschappen terwijl jij al moe bent van je vier/vijfde job en één keer in de maand afspreken met je beste vriendin. So what? Je hoeft niet te vergelijken. Je hoeft ook geen oordeel te vellen en je hoeft je ook niet schuldig te voelen. Je bent wie je bent. 

Leven volgens je natuur is volgens mij ook leven samen met de natuur. In de lente, als de dagen beginnen te lengen, zingen de vogeltjes steeds vroeger en vroeger. Ik denk dat er geen enkele vogel is, die vloekend uit zijn nest komt omdat hij vroeger moet beginnen zingen dan in de winter. Net zoals ze niet tegen de natuur in langer zullen wakker blijven in de herfst als het stilaan vroeger donker wordt. Wij hebben die luxe natuurlijk niet. Ik denk dat er weinig werkgevers begrip zullen opbrengen dat je in de winter enkele uren later begint en vroeger doorgaat omdat er minder daglicht is. Sommige dingen hebben we inderdaad (spijtig genoeg) niet in de hand. Maar we hebben gelukkig wel veel zelf in de hand. Je kan kiezen aan welke eisen je wil voldoen en welke je aan je laars lapt (zolang het maar de juiste zijn ;-) ).

Nu is het herfst: tijd om het wat rustiger aan te doen. Je ziet dat in de natuur ook. Niet alleen de vogels zingen minder, dieren beginnen hun winterslaap voor te bereiden en rusten meer. Ook de bomen en planten beginnen aan hun rust. Waarom zouden wij op hetzelfde tempo door het leven willen blijven razen? Ook wij zijn zoogdieren en hebben last van de dagen die korter worden. Onze hersenen geven sneller het slaaphormoon af dan in de zomer. In plaats van hoge eisen te blijven stellen aan onszelf kunnen we misschien lief zijn voor onszelf en meer rusten. En in plaats van naar de dokter te gaan omdat we zo moe zijn, kunnen we misschien in de zetel gaan zitten, onder een dekentje, met een lekker kopje gemberthee en een goed boek. En tegen onszelf zeggen: je mag moe zijn, het is namelijk herfst!

Dus neem wat tijd voor jezelf: wie ben ik en wat doe ik graag? Waar hecht ik waarde aan en wat hoeft niet voor mij? Het is er de moment voor. Tijdens een wandeling in het herfst- zonnetje bijvoorbeeld. Het is zo mooi nu buiten!
Volgende keer zal ik terug wat receptjes posten: heerlijke herfst- gerechtjes om rustig van te genieten ;-)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten