vrijdag 31 oktober 2014

Warm eten op school: lekker handig, maar is het wel een goed idee?

Bij mijn kinderen op school kan je een warme maaltijd nuttigen. Er is daar een buffet waar je de keuze hebt uit broodjes, slaatjes, warme maaltijd van de dag en dan nog wat dessertjes à la donuts, brownies, cakejes... en ook fruit (oef!). De menu verandert dagelijks met een wekelijks wederkeren van frietjes en pizza en/of pasta. Witte pasta wel te verstaan, niet de gezondere volkoren versie.
 Ook kan je ontbijten op school. Ik vermoed dat ook dit voor veel gezinnen lekker handig is. Maar het ontbijt op school biedt de keuze tussen koffiekoeken, croissants, jawel: donuts, brownies, cakejes en ook wel broodjes en fruit . (Bijna) alles wat eigenlijk niet hoort tot een gezond ontbijt. Na zo een suikerrijk ontbijt is het niet te verwonderen dat de kinderen om 10u reeds in slaap vallen in de klas. Als de kinderen dan 's middags gaan bijtanken met een bord frietjes en nog een donut is het niet te verwonderen dat ze uitgeput thuis komen en in de zetel ploffen of achter hun laptop of I- pad verdwijnen. Hun organen doen overuren om alles verteerd en verwerkt te krijgen en de suikerpieken zijn ondertussen gedaald. Een uitgeput lichaam werkt niet stimulerend op de geest, dus ze gaan zombieën achter hun schermen.

 Ik probeerde het cafetaria- eten al eens aan te kaarten tijdens een rapportbespreking bij één van de juffen van mijn kinderen. De juf reageerde dat er tussen wat ze aanbieden ook gezond eten te vinden is, zoals een slaatje. Ze vond het de verantwoordelijkheid van de ouders om de kinderen te leren wat ze moesten eten. Verder wees ze op het feit dat je een overzicht kon opvragen van al wat je kind koopt in de cafetaria en vervolgens kon je je kind aan de hand van dat papiertje beter opvoeden. Ok, dat laatste heeft ze niet zo gezegd, maar kom zeg! We zijn allemaal pubers geweest. Het zit in de natuur van een puber om zijn grenzen af te tasten. Zo lang moeder of vader niet weet dat er een lijst kan opgevraagd worden, heeft hij vrij spel. En dan nog, stel dat je als ouder de lijst opvraagt, wat dan? Dan ga je toegeven dat je achter zijn rug een lijst hebt opgevraagd om hem te controleren. Dat is niet fijn en niet goed voor de relatie met je kind. Niet dat dit niet zou kunnen, maar niet zonder medeweten van je puber.

Ik begin bij de eerste reactie van de juf: "Ze bieden ook gezond eten aan". Mijn vader gebruikte vroeger vaak de uitdrukking: "Ge moet de kat niet bij de melk zetten", en ik denk dat deze uitdrukking hier op zijn plaats is. Het is voor een volwassene al verdomd moeilijk om altijd de juiste keuze te maken, laat staan voor een puber. Een puber weet beter dan een volwassene dat je beter fast kunt live-en en young die-en (live fast, die young), want da's cool. Hij heeft altijd alles onder controle en weet best zelf wel wat goed voor hem is. Hij voelt dat toch gewoon. Komt daarbij dat de uitdrukking YOLO (You Only Live Once) aan terrein wint en voor àlles gebruikt wordt, dus zeker ook voor wat hij mag eten! Mijn buikgevoel zegt dat een puber tussen al dat verleidelijk lekkers een slaatje niet eens ziet staan. En zelfs als hij het ziet staan, gaat hij dat dan als enige van de bende durven nemen?
"Het is de verantwoordelijkheid van de ouders", zegt de juf. Dat is waar, denk ik, maar ik ben niet op school, ik ben dan aan 't werk. Ik kan mijn kinderen controleren (door de lijst op te vragen); ik kan 's middags gauw sms'en met het bevel om een slaatje te kiezen vandaag; ik kan streng verbieden om elke dag junkfood te eten. Ik kan veel als ouder, maar niet alles! Ik leer ze thuis wat gezonde voeding is en kook gezond. Ik doe mijn deel al. En sorry, dat eenzaam slaatje en die appel die ze elke dag kunnen kiezen, dat vind ik maar magertjes hoor. En waar zit dan de afwisseling? Moest de warme maaltijd een bom van verschillende groenten zijn, dan zou ik al wat meer tevreden zijn, maar het is meestal slechts één soort groente en de hoofdbestanddelen zijn nog steeds vlees en aardappelen... Ai, denk ik dan. En dan een keer frieten en een keer pasta. Nog maar twee kansen die week dan om iets gezond aan te bieden.


 Ik vind dat een school een lerende omgeving is. Niet dat ze de (volgens mij) juiste voedingsleer aanbieden, maar ze hebben wel degelijk een verantwoordelijkheid in wat ze aanbieden. Je als school verschuilen achter: "Het is de verantwoordelijkheid van de ouders" vind ik heel erg zwak. Als ouder die zijn verantwoordelijkheid heel ernstig neemt en wel degelijk opneemt, mag ik dat zeggen, vind ik. Is het onmogelijk dat een school enkel gezonde voeding zou aanbieden? Waarom is dat geen optie? Ik zou dat logisch vinden. Als daar klachten op komen, kan je tenminste met sterk onderbouwde argumenten aankomen: "We zijn een lerende omgeving, we leren de kinderen hier wat gezonde voeding is, dus bieden we ook gezonde voeding aan". Ze zullen echt wel op andere plaatsten nog aan hun frietjes, pizza's en donuts geraken. Daar ben ik redelijk gerust in. Dan komt de school met een visie, iets waar je voor of tegen kan zijn, maar tenminste iets waarover is nagedacht. Nu is er gewoonweg geen visie en dat vind ik heel zwak voor zo'n grote, toonaangevende school.

Ik pleit dus dat scholen ook hun verantwoordelijkheid opnemen en deze niet enkel afschuiven op de ouders als het over gezonde voeding gaat. En dat ze als gevolg daarvan enkel gezonde voeding aanbieden, ook als ontbijt.
Ik wil hierbij vermelden dat ik de juf in kwestie niets kwalijk neem. Ik hoop dat ik ze aan het denken heb gezet en in het beste geval neemt ze dit mee naar een volgende vergadering waar het eten nog eens ter sprake komt ;-).



Hoe pak ik dat thuis nu aan, met mijn twee pubers?
Ik heb mijn kinderen vanaf het begin van het middelbaar (waar dus een cafetaria is) heel vrij gelaten. Ze kregen van mij een cafetariakaart met onbeperkt bedrag. Je kan namelijk een bepaald bedrag op de kaart zetten en als dit op is, kan je kind niets meer kopen. Ik ben met mijn kinderen aan tafel gaan zitten en met hen daarover gepraat (met enkele jaren tussen, want ze verschillen 4 jaar in leeftijd). Mijn stelling: ik werk liever met een kaart waar ik af en toe de rekening van moet betalen, dan één waarop ik elk trimester zelf moet storten. Ik legde hen uit dat het iets is waar ik dan ook moet aan denken. Het vraagt extra werk van mij en stel dat ik het vergeet, dan staan ze daar met hun eten en ze kunnen het niet betalen. Vind ik erg. Weinig protest vanuit de kinderen, dus het gesprek ging verder. Ik vroeg dan aan hen wat ze vonden van het aanbod dat ze in school konden eten. Ze vonden dat wel tof, maar waren van plan om gewoon hun eten van thuis mee te nemen zoals in de lagere school, want we eten 's avonds thuis warm. Ik vroeg waarvoor ze die cafetariakaart dan gingen gebruiken en ik het dan wel moest aanschaffen. Ze vonden het wel handig voor als ze een keer hun eten vergeten of als ze eens extra honger hebben. "Ga je het dagelijks gebruiken", vroeg ik. "Nee, hoor, alleen in geval van nood". "Ok dan, ik vertrouw jullie. En jullie weten ook wel dat ik de rekening krijg hé ;-)". Mijn dochter was nog even alles op een rijtje aan het zetten en zei dan: "Mag ik misschien één keer in de week een brownie of zo?". Natuurlijk mag dat.
Ondertussen gaat mijn zoon naar het vijfde middelbaar en ik kan de keren dat hij iets gekocht heeft in de cafetaria nog op mijn twee handen tellen. En hij is nog feller met gezonde voeding bezig dan ik, dus ik ben vrij gerust. Mijn dochter gaat naar het tweede en koopt zoals afgesproken elke week een 'dessertje'. Een aantal keren sms'te ze ook 's middags met de vraag of ze spaghetti of pizza mocht eten op school. Natuurlijk schat! Ik ben toch geen freak ;-)



4 opmerkingen:

  1. Oei volgens mij zitten jouw kinderen bij ons op school... zeker weten eigenlijk... wat is de wereld klein! Ik hoorde via Kristel van Wol en zo dat we in hetzelfde dorp wonen...
    Tja ... dat cafetaria!!!
    In ieder geval was ik niet "De juf"! :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ja, ik had ook al zoiets vernomen...
    En ik neem sowieso "de juf" niets kwalijk, wil de school gewoon aan het denken zetten... :-)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Gelijk heb je hoor... ik denk dat het merendeel van de collega's het volledig met jou eens is!

      Verwijderen
  3. Anders laat ik het nog eens vallen op het volgend oudercontact, maar wil niet overkomen als een zaag ;-)

    BeantwoordenVerwijderen